Tác giả: Thomas Leopold

Giới thiệu: Trong nghiên cứu này, tôi đã xem xét sự khác biệt giữa các giới tính về hậu quả của ly hôn bằng cách theo dõi sự thay đổi hàng năm (tracing annual change) trong 20 chỉ số kết quả thuộc bốn lĩnh vực: kinh tế (economic), nhà ở (housing) và gia đình (domestic), sức khỏe (health) và phúc lợi (well-being), và xã hội (social). Tôi đã sử dụng dữ liệu từ Nghiên cứu Bảng Dữ liệu Xã hội – Kinh tế của Đức (SOEP / German Socio-Economic Panel Study) và mô hình hồi quy bảng hiệu ứng cố định (fixed-effects panel regression models) trên mẫu N = 18.030 cá nhân ban đầu được quan sát trong một liên minh hôn nhân, trong đó N = 1.220 người đã ly hôn trong suốt thời gian quan sát (1984–2015). Có ba phát hiện chính đã được rút ra từ phân tích. Đầu tiên, đàn ông dễ bị tổn thương hơn với hậu quả ngắn hạn (short-term consequences) từ ly hôn đối với các đo lường chủ quan về phúc lợi (subjective measures of well-being), nhưng sự thích nghi sau ly hôn (postdivorce adaptation) đã giảm bớt sự khác biệt về giới trong những kết quả này. Thứ hai, từ cái nhìn trung hạn (medium-term view) về nhiều kết quả cho thấy có nhiều điểm tương đồng hơn là khác biệt giữa phụ nữ và đàn ông. Các hậu quả trung hạn của ly hôn tương tự nhau về phúc lợi kinh tế chủ quan; sức khỏe tâm thần, sức khỏe thể chất, và an ổn tâm lý; chuyển đổi chỗ ở, sở hữu nhà, và sự hài lòng với công việc nhà; cơ hội tái hôn, sự hòa nhập xã hội với bạn bè và người thân, và cảm giác cô đơn. Thứ ba, lĩnh vực then chốt mà sự khác biệt giới là lớn và kéo dài xuất hiện ở sự mất mát không cân xứng của phụ nữ trong thu nhập hộ gia đình (household income) và sự tăng lên liên quan đến nguy cơ nghèo đói và nuôi con một mình. Tổng hợp lại, những phát hiện này cho thấy gánh nặng không cân xứng của đàn ông trong ly hôn là tạm thời (transient), trong khi của phụ nữ là mãn tính (chronic).

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-15.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Matthijs Kalmijn và Anne-Rigt Poortman

Giới thiệu: Trái ngược với các nghiên cứu trước đây xem xét ly hôn như một quyết định của cặp đôi (couple’s decision), chúng tôi phân biệt giữa ‘ly hôn của anh ấy’, ‘ly hôn của cô ấy’ và ‘ly hôn của họ’ bằng cách sử dụng thông tin về người khởi xướng ly hôn (initiated divorce). Sử dụng phân tích rủi ro cạnh tranh (competing risk analysis), chúng tôi tái xem xét bốn yếu tố thường được biết đến có ảnh hưởng quyết định đến ly hôn: (i) việc làm của người vợ [wife’s employment], (ii) tình hình tài chính của hộ gia đình [financial situation of the household], (iii) sự hiện diện của con cái [presence of children], và (iv) mức độ phù hợp cặp đôi [quality of the match]. Bởi vì các luận điểm hiện có về cơ chế, cơ bản tập trung vào chi phí và lợi ích tương đối của việc ly hôn đối với vợ, chồng và/hoặc cặp đôi, phương pháp tiếp cận này mang lại cái nhìn mới mẻ vào tính hợp lệ của các lý thuyết cạnh tranh (competing theories). Kết quả nghiên cứu của chúng tôi xác nhận một số giải thích lý thuyết, nhưng lại bác bỏ những giải thích khác. Hơn nữa, phát hiện của chúng tôi làm sáng tỏ bản chất có tính chất giới của việc ly hôn (gendered nature of divorce). Chúng tôi không chỉ thấy rằng phụ nữ thường xuyên chủ động trong việc ly hôn, mà chúng tôi còn thấy rằng nhiều yếu tố xã hội và kinh tế có ảnh hưởng mạnh mẽ hơn đến ‘ly hôn của cô ấy’ so với ‘ly hôn của anh ấy’. Ngoại lệ duy nhất là trẻ em, có vẻ như ảnh hưởng mạnh mẽ hơn đến quyết định ly hôn (hoặc không ly hôn) của người đàn ông so với quyết định của người phụ nữ.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-14.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Jennifer E. Lansford

Giới thiệu: Bài viết này điểm lại các tài liệu nghiên cứu về mối liên hệ giữa việc cha mẹ ly hôn và sự điều chỉnh, thích nghi ngắn hạn và dài hạn của con cái. Đầu tiên, tôi xem xét các bằng chứng về việc ly hôn liên quan như thế nào đến hành vi hướng ngoại (externalizing behaviors / hành vi bộc phát), các vấn đề hướng nội (internalizing problems / các vấn đề nội tâm hóa), thành tích học tập (academic achievement) và các mối quan hệ xã hội (social relationships) của trẻ. Thứ hai, tôi xem xét thời điểm ly hôn (timing of the divorce), đặc điểm nhân khẩu học (demographic characteristics), sự thích nghi (adjustment) của con cái trước khi ly hôn và sự kỳ thị (stigmatization) với tư cách là biến điều tiết (moderators) cho mối liên hệ giữa ly hôn và sự thích nghi của con cái. Thứ ba, tôi xem xét thu nhập (income), xung đột giữa cha mẹ (interparental conflict), cách nuôi dạy con cái (parenting) và an lạc (well-being) của cha mẹ như những yếu tố trung gian (mediators) cho mối quan hệ giữa ly hôn và sự thích nghi của con cái. Thứ tư, tôi quan tâm những lưu ý và hạn chế của tài liệu nghiên cứu (research literature). Cuối cùng, tôi xem xét các chính sách (policies) đáng chú ý liên quan đến căn cứ của việc ly hôn, cấp dưỡng nuôi con (child support) và quyền giám hộ con cái (child custody) vì chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng thích nghi của con cái đối với việc cha mẹ ly hôn.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-13.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Patrick F. Fagan và Aaron Churchill

Giới thiệu: Mỗi năm, hơn một triệu trẻ em Mỹ phải chịu cảnh cha mẹ ly hôn. Ly hôn gây ra tổn hại không thể khắc phục được cho tất cả những người liên quan, nhưng đặc biệt nhất là đối với con cái. Mặc dù nó có thể được chứng minh là mang lại lợi ích cho một số cá nhân trong một số trường hợp riêng lẻ, nhưng nhìn chung, nó gây ra sự suy giảm tạm thời về chất lượng cuộc sống của cá nhân và khiến một số người rơi “vào quỹ đạo đi xuống mà từ đó họ có thể không bao giờ hồi phục hoàn toàn.” [1]

Ly hôn gây tổn hại cho xã hội. Nó tiêu tốn vốn xã hội và vốn con người. Nó làm tăng đáng kể chi phí cho người nộp thuế [do tăng chi phí do chính phủ hỗ trợ cho mẹ đơn thân, trẻ em hoàn cảnh khó khăn], trong khi giảm bớt phần của xã hội đóng thuế [do người trưởng thành sau ly hôn thường suy giảm khả năng làm việc]. Nó làm giảm khả năng trong tương lai của trẻ em trong tất cả năm nhiệm vụ chính của xã hội: gia đình, trường học, tôn giáo, thị trường và chính phủ. Việc lật ngược lại tình trạng văn hoá và xã hội của việc ly hôn sẽ không gì khác ngoài một cuộc cách mạng văn hóa (cultural revolution). Chỉ vài thế hệ trước, văn hoá Mỹ coi ly hôn như là điều tai tiếng. Ngày nay, luật pháp, ứng xử và văn hoá không chỉ chấp nhận mà còn ca ngợi việc ly hôn.

Ly hôn cũng làm suy yếu vĩnh viễn gia đình và mối quan hệ giữa con cái và cha mẹ [2]. Nó thường dẫn đến những phương pháp giải quyết xung đột mang tính phá hoại, làm suy giảm năng lực xã hội và đối với đứa con trong gia đình ly tán có xu hướng quan hệ tình dục sớm hơn, cũng như suy giảm cảm thức về nam tính hoặc nữ tính ở người trẻ. Nó cũng dẫn đến nhiều rắc rối hơn trong việc hẹn hò, sống chung nhiều hơn, khả năng [về mặt thống kê] ly hôn cao hơn, kỳ vọng chủ quan [thái độ, niềm tin] ly hôn sau này cao hơn và tỷ lệ mong muốn có con giảm đi.

Paul Amato, giáo sư xã hội học tại Đại học Pennsylvania State đã tổng kết: ly hôn dẫn đến “sự gián đoạn trong mối quan hệ cha mẹ – con cái, xung đột liên tục giữa các cặp vợ chồng cũ, mất đi sự hỗ trợ tình cảm, khó khăn kinh tế và tăng số lượng các sự kiện tiêu cực khác trong cuộc sống.” [3]

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-12.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Jane Anderson

Giới thiệu: Gần ba thập kỷ nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của cấu trúc gia đình đối với sức khỏe và phúc lợi (well-being) của trẻ em cho thấy trẻ em sống cùng với cha mẹ ruột đã kết hôn (married, biological parents) của chúng luôn có tình trạng sức khỏe thể chất, tinh thần và học tập tốt hơn. Các bác sĩ nhi khoa và xã hội nên thúc đẩy cấu trúc gia đình có khả năng tạo ra trẻ em khỏe mạnh nhất. Các tài liệu khoa học tốt nhất tính đến thời điểm hiện tại cho thấy, trừ khi cha mẹ đối mặt với bạo lực gia đình không thể giải quyết, trẻ em sẽ có kết quả tốt hơn khi cha mẹ nỗ lực duy trì hôn nhân (maintaining the marriage). Do đó, xã hội nên nỗ lực hết sức để hỗ trợ các cuộc hôn nhân lành mạnh và khuyến khích các cặp vợ chồng không ly hôn.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-11.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: STEPHANIE COONTZ

Giới thiệu: Tỷ lệ tan vỡ hôn nhân cao và việc dễ dàng tiếp cận với ly hôn không phải là chưa từng có trong lịch sử hay xuyên suốt các nền văn hóa (cross-culturally). Tuy nhiên, ly hôn thời hiện đại ở Bắc Mỹ và Tây u có nguồn gốc và đặc điểm khác biệt so với ly hôn trong các nền văn hóa trước đây. Nguồn gốc của xu hướng ly hôn hiện đại có thể truy nguyên từ hơn 200 năm trước, khi ý tưởng chưa từng có trong lịch sử rằng hôn nhân nên dựa trên tình yêu và sự yêu thương lẫn nhau được phát minh. Một cách trớ trêu, sự mong manh của hôn nhân hiện đại lại bắt nguồn từ chính những giá trị đã nâng cao mối quan hệ hôn nhân lên trên tất cả các cam kết cá nhân và gia đình khác: sự tập trung vào cảm xúc (emotion), đam mê (passion), bản sắc cá nhân (personal identity), và việc tự xác thực (self-validation) trong mối quan hệ đôi lứa cũng như sự suy giảm của các mối gắn bó và nghĩa vụ cảm xúc ngoài đơn vị vợ chồng (conjugal unit). Nguyên nhân trực tiếp của ly hôn có thể do nhiều yếu tố khác nhau, từ tính cách tâm lý cá nhân của một hoặc cả hai vợ chồng cho đến áp lực của khó khăn kinh tế và sự tan rã của cộng đồng. Nhưng trong một cái nhìn rộng lớn hơn, vai trò của ly hôn trong các xã hội hiện đại và tỷ lệ xuất hiện tương đối cao của nó cùng xuất phát từ một bộ phức tạp các yếu tố đã làm cho những cuộc hôn nhân tốt trở nên rất quan trọng với niềm hạnh phúc của con người nhiều hơn so với phần lớn quá khứ, và sự suy thoái của một mối quan hệ hôn nhân trở nên gây tổn thương (traumatic) nhiều hơn.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-10.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: R. Kelly Raley & Megan M. Sweeney

Giới thiệu: Bài viết này đánh giá, tổng kết những phát triển chính trong thập kỷ qua về các nghiên cứu về ly hôn, có đối tác mới (repartnering) và gia đình mới hậu ly hôn (stepfamilies / gia đình kế). Tỷ lệ ly hôn đang giảm dần tính trên tổng thể, nhưng vẫn ở mức cao và có xu hướng tăng trong số những người hơn 50 tuổi. Tỷ lệ tái hôn đã giảm, nhưng tỷ lệ tổng thể của các cuộc hôn nhân là tái hôn lại đang tăng. Những thay đổi trong mối quan hệ của cha mẹ tiếp tục gắn liền với sự giảm sút về phúc lợi (well-being) của trẻ em, nhưng những biến đổi trong mô hình ly hôn và tái hôn trong thập kỷ qua cũng đã làm thay đổi cuộc sống gia đình của người lớn tuổi. Chúng tôi đánh giá nghiên cứu về các yếu tố dự báo và hậu quả của những xu hướng này và xem xét những gì chúng tiết lộ về ý nghĩa thay đổi của hôn nhân như một thể chế (institution). Nhìn chung, nghiên cứu gần đây về ly hôn, tái hôn và gia đình kế chỉ ra rằng sự kiên trì của hôn nhân như một thể chế có tính phân tầng và tạo ra sự phân tầng, và cho thấy rằng sự phức tạp nhân khẩu học trong cuộc sống gia đình là điều không thể tránh khỏi.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-09.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Paul R. Amato

Giới thiệu: Trong thập kỷ qua, nghiên cứu về ly hôn đã tập trung vào nhiều chủ đề, bao gồm những yếu tố dự báo ly hôn (predictors of divorce), mối liên hệ giữa ly hôn và phúc lợi của con cái và các cặp vợ chồng cũ, cũng như các can thiệp dành cho các cặp vợ chồng đang ly hôn. Những tiến bộ về phương pháp luận trong thập kỷ qua bao gồm việc dựa nhiều hơn vào mẫu theo dõi dài hạn nhóm dân số có tính đại diện toàn quốc (nationally
representative longitudinal samples), thiết kế được thông tin bởi di truyền (genetically informed designs), và các mô hình thống kê kiểm soát các nguồn không thay đổi theo thời gian của sự không đồng nhất không quan sát được (time-invariant sources of unobserved heterogeneity). Những quan điểm mới nổi, chẳng hạn như tập trung vào số lần chuyển đổi gia đình (number of family transitions) hơn là xem ly hôn như một sự kiện đơn lẻ (divorce as a single event), đang cho thấy nhiều hứa hẹn. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống trong tài liệu nghiên cứu, và bài tổng quan này kết thúc bằng các đề xuất cho nghiên cứu mới.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-08.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: VERN L. BENGTSON

Giới thiệu: Mối quan hệ gia đình qua nhiều thế hệ đang trở nên ngày càng quan trọng trong xã hội Mỹ. Chúng cũng ngày càng đa dạng về cấu trúc và chức năng. Để đáp lại giả thuyết “sự suy giảm của gia đình / family decline” được tranh luận rộng rãi – giả thuyết giả định mô hình gia đình hạt nhân gồm 2 cha mẹ sinh học và con cái, tôi đề xuất rằng mối quan hệ đa thế hệ trong gia đình sẽ quan trọng hơn trong thế kỷ 21 vì ba lý do: (a) sự thay đổi về nhân khẩu học với tình trạng già hóa dân số (population aging), dẫn đến “nhiều năm chia sẻ cuộc sống chung” giữa các thế hệ; (b) tầm quan trọng ngày càng tăng của ông bà và những người thân khác trong việc thực hiện chức năng gia đình (fulfilling family functions); (c) sức mạnh và sự kiên cường của sự đoàn kết thế hệ (intergenerational solidarity) qua thời gian. Tôi cũng chỉ ra rằng mối quan hệ đa thế hệ trong gia đình ngày càng đa dạng do (a) những thay đổi trong cấu trúc gia đình, bao gồm ly hôn và mối quan hệ gia đình kế (stepfamily / gia đình mới hậu ly hôn); (b) tuổi thọ tăng lên của những người thân; (c) sự đa dạng của các loại mối quan hệ giữa các thế hệ. Dựa vào di sản nghiên cứu gia đình của Ernest W. Burgess, tôi đặt các luận điểm của mình trong bối cảnh các chuyển biến lịch sử của gia đình và các giả thuyết. Nghiên cứu từ Nghiên cứu Dài hạn về các Thế hệ (Longitudinal Study of Generations) được trình bày để chứng minh sức mạnh của các mối ràng buộc đa thế hệ (multigenerational) qua thời gian và lý do tại sao cần nhìn xa hơn gia đình hạt nhân (nuclear family) khi đặt câu hỏi liệu gia đình có còn chức năng gì hay không.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-07.pdf (định dạng PDF)

Tác giả: Paul R. Amato, Jennifer B. Kane, và Spencer James

Giới thiệu: Nghiên cứu này đã cố gắng đánh giá quan niệm rằng một cuộc “ly hôn tốt / good divorce” có thể bảo vệ trẻ em khỏi những hậu quả tiêu cực có thể có của việc tan vỡ hôn nhân [của cha mẹ]. Phân tích cụm dữ liệu (cluster analysis of data) về việc nuôi dạy con sau ly hôn từ 944 gia đình đã dẫn đến ba nhóm: cùng nuôi dạy con hợp tác (cooperative coparenting), nuôi dạy con song song (parallel parenting), và nuôi dạy con đơn thân (single parenting). Trẻ em trong nhóm cha mẹ đồng hợp tác (ly hôn tốt) có số lượng vấn đề, rắc rối về hành vi ít nhất và mối quan hệ chặt chẽ nhất với cha của chúng (closest ties to their fathers). Tuy nhiên, trẻ em trong nhóm này không có điểm số cao hơn đáng kể (not score significantly better) so với trẻ em ở các nhóm khác trên 10 kết quả bổ sung khác. Những phát hiện này cho thấy giả thuyết ly hôn tốt (good divorce hypothesis) chỉ có được sự hỗ trợ (ủng hộ) khiêm tốn.

Link tải: https://lyhon.org/wp-content/uploads/2024/07/ly-hon-06.pdf (định dạng PDF)